काठमाडौं, १५ साउन। मदन पुरस्कार गुठीले २०७७ को मदन पुरस्कारका लागि नौ पुस्तकको ‘श्रेष्ठ सूची’ सार्वजनिक आज (शुक्रबार) गरेको छ । नेपालकै सर्वाधिक पुरस्कार राशी भएको मदन पुरस्कार गुठीले गत वर्षभरि प्रकाशित २२२ पुस्तक मध्येबाट अन्तिम नौ पुस्तक चयन गरेको हो ।

अनुसन्धान कर्ता भगिराज इङ्नामका पुस्तक ‘लिम्बुवानको ऐतिहासिक दस्तावेज संग्रह’ इतिहास सम्बन्धी पुस्तकलाई मदनपुरस्कार गुठीले श्रेष्ठ सूचीमा राखेको छ ।

सो ऐतिहासिक दस्तावेजमा सेन राजा, शाह राजा, राणा प्रधानमन्त्री तथा सरकारी कर्मचारीले शासन संचालन गर्न जारी गरेका ७८ लालमोहरसहित ३९५ वटा दस्तावेज समावेस छन् । दस्तावेजहरुको प्रकृतिअनुसार पुस्तक ३ भागमा विभाजन गरेर लेखिएको छ ।

पहिलो भागमा राजाहरुबाट जारी सक्कल स्याहामोहर, लालमोहर र रुक्काहरु संलग्न छन् भने दोस्रो भागमा स्याहामोहर, लालमोहर र रुक्काहरुका नक्कल राखिएको छ त्यसैगरी अन्तिम भागमा राणा प्रधानमन्त्री र सरकारी अड्डाबाट जारी कास्यपत्र, अर्जीपत्र, सक्कल रसिद, आदेश तथा गौंडाका सैनिक भारदार र केन्द्रबीच आदान–प्रदान भएका चिठी–पत्र समावेस छन ।

बिक्रम सम्वत १७१९ देखि २०२० सम्म राज्य पक्ष र लिम्बुवान बिच भएको सबै खालको सन्धी सम्झौता लगायतका महत्वपूर्ण दस्तावेजहरुलाई आधार मानेर यो पुस्तक लेखेका छन् । धरान निवासी इङनामले यस अघि पनि लिम्बु जातिमाथि खोज अनुसन्धान गरी पुस्तक लेखेका थिए । लिम्बुवानको इतिहासलाई थप अध्ययन र अनुसन्धान गर्नुका साथै हाल उठिरहेको लिम्बुवानको मुद्दालाई समेत यो पुस्तकले थप अध्ययन गर्न मद्दत पुग्ने लिम्बुवानका विश्लेषक सेसेमी सेनाल्बोले बताए । पुरस्कार छनौटमा पर्नु नै ठूलो कुरा भएको बताउँदै नाल्बोले अब लिम्बुवानको इतिहास पढ्न नेपालका एकात्मकवादी चिन्तनभएकाहरुलाई बाध्य पारेको समेत उनले जिकीर गरे ।

कोरोना भाइरसका कारण लकडाउनले तहसनहस भई साहित्य र पुस्तक प्रकाशन बजार सुस्ताए पनि मदन पुरस्कार घोषणाले बजारमा साहित्यक माहोल फेरि तातिएको छ ।

पुरस्कार गुठीले नौवटा कृतिहरुमा लिम्बुको दस्तावेजसँगै गिरि श्रीस मगरको कवितासंग्रह एकलब्यको देब्रे हात, कृष्ण अविरलको उपन्यास करिया, कुमार नगरकोटीको कल्प–ग्रन्थ, नृत्य निर्देशक भैरवबहादुर थापाले लेखेका नृत्याक्षर विज्ञान, प्रभा बरालको उपन्यास फिलिङ्गो, युवा सर्जक लेखनाथ क्षेत्रीको फुलाङ्गे, केशव दाहालको पहिलो उपन्यास मोक्षभूमि र युवा लेखक तथा गायक जेन कुवरको रमिते उपन्यास छानिएका छन् ।

२०१३ सालमा मदनशमशेर जबराको नाममा स्थापना भएको मदन पुरस्कारको राशी अहिले चार लाख रुपैयाँ रहेको छ । अघिल्लो वर्ष चन्द्रप्रकाश बानियाँको उपन्यास ‘महारानी’ ले यो पुरस्कार पाएको थियो ।