काठमाडौं ।  आज तिहारको चौथो दिन आजै हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले विशेष गाईलाइ माताकाे रूपमा पुजा गर्छन् । त्यसैगरी आजै गोरुको पूजा पनि गरिँदैछ ।

गाईलाई पूजा गर्नाले गाईबाट आमाबाट पाएजस्तै माया पाइने हिन्धु धार्मिक विश्वासमा गाईपूजा गर्ने परम्परा रहेको बताइन्छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अनुसार गाईको दूध, गहुँत र गोबर पवित्र हुने भएकाले पनि गाईको पूजा गर्ने प्रचलन सदियाै देखि चलिअाएको हो ।

आजैका दिन किसानहरूले हलो जोतेर वर्षभर साथ दिने गोरुलाई समेत पूजा गरी मीठो खान दिने चलन छ । गोरुको साथमा जोत्ने हलीलाई समेत पूजा गरी मिठाेमिठाे खाना खुवाउने परम्परा समेत छ । त्यसैले आजको दिनलाई गाईतिहार र हलीतिहार समेत भन्ने गरिन्छ ।

आजैका दिन बेलुकी घर घरमा ‘देऊ शुभ’ भनी देउसी खेल्ने गरिन्छ । किरातीहरूले पनि बलिराजकाे हुकुम दिएकाे भन्दै बलिहाङ तङनाम मान्ने चलन छ । त्यसैगरी लिम्बु जातीहरूले पनि अाजकाे दिन नाम्लिङगेक लारिङगेक खेल्ने परम्परा छ ।

काठमाडाैंमा नेवार समुदायहरूले म्ह पूजा (आत्म पूजा) भने कात्तिक ३० गते गर्नुपर्ने नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिको बताएकाे छ । आइतबार बिहान ११ः२७ बजेसम्म औंसी तिथि छ । नेवार समुदायले मान्ने म्हपूजा विशेष परम्पराका मान्ने चलन छ ।

तिहारको मुख्य दिन भनेकाे भाइटीका हाे । याे बर्शकाे भाइटीकाको उत्तम साइत साेमबार ११ बजेर ३७ मिनेटमा रहेको नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले जनाएको छ ।