१२ जेठ, लिम्बुवानखबर। किरात समुदायका राई, लिम्बू, याक्खा, सुनुवारलगायतका जातिको महान चाड उभौली पर्व आजबाट शुरु भएको छ । प्रकृतिका पूजक किरातीहरुले यस अवसरमा किराती परम्पराअनुसार भूमेस्थानको पूजा शुरु गरेर आजबाट यो पर्व मनाउने परम्परा रहेको छ ।

किरातीहरुले ऋतु परिवर्तनसँगै बर्षमा दुईपटक धुमधामसँग पर्व मनाउने चलन छ । वैशाख शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् वसन्त ऋतुमा उभौली र मङ्सिर शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् शरद् ऋतुमा उधौली पर्वका रुपमा मनाइने परम्परा रहेको छ । किरातीहरुले अन्नबाली लगाउने बेलामा उभौली र अन्नबाली पाक्ने बेला खुशियाली मनाउँदै उधौली पर्व मनाइने गरेका छन् । पहिलो दिन पूजा स्थलमा भूमिको पुजाँसगै जातीय परम्परा अनुसार आ–आफ्नो संस्कृति झल्कनेगरी चार जाती किरातीहरुले नाँचेर रमाइलो गर्ने प्रचलन पनि रहेको छ । विशेष गरेर राई जातीहरुले साकेला नाचेर उभौली मान्ने प्रचलन रहेको छ ।

किरात जातिको बसोबास रहेको पूर्वी नेपालका भूभाग खोटाङ, भोजपुर, उदयपुर, संखुवासभा, धनकुटा, सोलुखुम्बु, ओखलढुङ्गा, सुनसरी, मोरङ, झापा, इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङ त्यसैगरी काठमाडौं उपत्यकामा मात्र नभएर हाल किरातीहरुको बसोबास रहेको बेलायत, हङकङ, सिङ्गापुर, अमेरिका, भारतलगायतका देशमा समेत यो चाडलाई मनाउन थालिएको छ ।

अन्नवाली लगाउनेबेला मौसम पनि गर्मी हुनेभएको हुँदा बर्षासँगै चराचुरुङ्गी, किराफट्याङ्ग्राहरुसमेत तराई मधेशदेखि उकाली पहाड लाग्ने किरातीहरु जनविश्वास गर्छन् यसैले वैशाखे पूर्णलाईलाई उभौली भनिएको हो । त्यसैगरी जब अन्नबाली थन्काउने बेला पहाडीभूभागमा जाडो बढ्दै जाने हुँदा सबै आराली लाग्ने भएको हुँदा मंसिरे पूर्णिमालाई उधौली पर्व भनेर भन्ने गरेका छन् । प्रकृति प्रेमी किरातीहरु प्रकृति प्रति बढि विश्वास गर्ने गरेका छन् ।

गत बर्ष पनि कोरोना महामारीले औपचारिक रुपमा पूजामात्र गरेर मनाइएको यो पर्व यो बर्ष पनि महामारीको दोस्रो भेरियन्टले गर्दा पर्व औपचारिकतामा मात्र सिमित रहेको छ । किरात राई यायोक्खाले साकेला थानहरुमा औपचारिक पूजा गर्दै यो बर्ष बाजागाजा सहित नमान्ने भनी यायोक्खा केन्द्रीय कमिटीले सबैलाई पत्रचार गरेसँगै कार्यक्रम स्थगित गरेको छ । त्यसैगरी अन्य लिम्बु, याक्खा र सुनुवार जातीले पनि आ–आफ्नो परम्परा अुनसार पुजामा नै समिति गरेर यो पर्व मनाएका छन् ।

(फाइल तस्वीर)