दमक, झापा । याक्थुङ समुदायका प्राज्ञिक व्यक्तित्व तथा बहुआयामिक स्रष्टा सागर केरुङका ६ ओटा महत्वपूर्ण कृतिहरू एकैसाथ विमोचन भएका छन् । याक्थुङ प्रज्ञा प्रतिष्ठान नेपालको आयोजनामा गत बैशाख २६ गते शनिवार पाँचथरको फिदिममा सम्पन्न विशेष समारोहमा ती कृतिहरू सार्वजनिक गरिएको हो ।

२०८२ सालमा प्रकाशित यी कृतिहरूमध्ये अधिकांश लिम्बू भाषा उच्च शिक्षा (एम.ए. र बी.ए.) तहमा अध्यापन हुने विषयवस्तुमा आधारित रहेका छन् । यसले लिम्बू भाषा, साहित्य तथा शैक्षिक सामग्री विकासमा नयाँ आयाम थपेको छ ।

विमोचित कृतिहरूमा बाल गीत संग्रह ‘फुङ’, ‘याक्थुङ पाङ–पाङवाइला’ (लिम्बू लोकनाटक), गीत संग्रह ‘सिलाम्साक्मा’, ‘मुन्चइत हेन्जिला मुक्सी नु परिक्हा’ (चलचित्र—परिभाषा, तत्व र प्रकारहरू), कथा संग्रह ‘थङ’, तथा ‘याक्थुङ आबु साम्लो–हेन्जिला मुक्सी नु परिक्हा’ (लिम्बू बालगीत—परिभाषा, तत्व र प्रकारहरू) रहेका छन् ।

यी कृतिहरूलाई किरात याक्थुङ चुम्लुङ पोर्तुगल, माल्टा, जर्मनी, रोमानिया, बेल्जियम, याक्थुङ मुन्चइत चोक सयङ सिक्किम, साथै चन्द्रकला साँबा, देवमान आङबो, संगीता सेरेङ चोङबाङ, कमला केरुङ र बद्रीप्रसाद सेनेहाङ लगायतले प्रकाशन गरेका हुन् ।

यसअघि नै सागर केरुङले लिम्बू तथा नेपाली भाषामा दर्जनौं नाटक, वैचारिक र साहित्यिक कृतिहरू लेखिसकेका छन् । उनका चर्चित कृतिहरूमध्ये ‘दोश्रो नागरिक’, ‘पासिभञ्ज्याङ’, ‘साक्थिम’, ‘सुनौली–रुपौली’, ‘सैमुन्द्री’, ‘नुमाहाङमा’, ‘केमाबा लाजे’, ‘सक्सा नु पेन्युक’ र ‘तियाहा’ विशेष रूपमा चर्चित छन् ।

नेपालबाट पहिलो पटक लिम्बू भाषामा उच्च शिक्षा हासिल गर्ने व्यक्तिका रूपमा परिचित केरुङ लामो समयदेखि नाट्य, चलचित्र तथा साहित्य क्षेत्रमा सक्रिय छन् । करिब दुई दशकदेखि निरन्तर रूपमा सिर्जनात्मक क्षेत्रमा क्रियाशील उनले लिम्बू भाषा, संस्कृति र पहिचानको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँदै आएका छन् ।

साहित्य, चलचित्र र नाट्य क्षेत्रलाई एकैसाथ समेट्दै अघि बढिरहेका सागर केरुङका यी नयाँ कृतिहरूलाई लिम्बू साहित्यको शैक्षिक र वैचारिक आधार विस्तार गर्ने ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ । यस उपलब्धिले लिम्बू भाषा साहित्यलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण आदिवासी साहित्यिक आन्दोलनलाई नयाँ ऊर्जा र दिशा दिएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ ।

नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणादायी उदाहरण बनेको यो घटनाले मातृभाषा साहित्यप्रतिको आकर्षण अझ बढाउने अपेक्षा गरिएको छ ।