ललितपुर, २१ माघ । ताप्लेजुङको पाथीभरामा निर्माणाधीन केबलकारको विरोध चर्किंदै गएको छ । स्थानीय लिम्बू याक्थुङ समुदाय लगायत विभिन्न संघ संगठनहरु र अभियन्ताहरूले यसलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक स्थलमाथिको अतिक्रमणको रूपमा व्याख्या गर्दै निरन्तर प्रदर्शन गरिरहेका छन् ।

सोमबार (आज) काठमाडौंको माइतीघरमा समेत मुन्धुमी भूमि मुक्कुमलुङमा केवलकार निर्माणको विरोध गर्दै संघर्ष समिति लगायत राजनीतिक दल साथै अभियन्ताहरुले विरोध प्रदर्शन गरेको छ ।

मुक्कुमलुङ ताङ्सेःप चुम्भो र मुक्कुमलुङ संरक्षण अन्तर्दलीय संघर्ष समितिको अगुवाईमा आयोजित प्रदर्शनमा सहभागीहरूले गृहमन्त्रीको राजीनामासहित ६ बुँदे माग अघि सारेका छन् । उनीहरूले मुक्कुमलुङ (पाथीभरा) क्षेत्र लिम्बु याक्थुङ समुदायको मुन्धुमीस्थल भएकाले यसलाई जस्ताको तस्तै संरक्षण गर्नुपर्ने अडान दोहो¥याएका छन् ।

आन्दोलनकारीहरूले जारी गरेको विज्ञप्तिमा घाइतेहरूको निःशुल्क र प्रभावकारी उपचारको माग गर्दै घटनाको उच्चस्तरीय न्यायिक छानबिन समिति गठन गर्नुपर्ने माग राखिएको छ । दोषीमाथि कडा कारबाही हुनुपर्ने, मुक्कुमलुङ क्षेत्रबाट सशस्त्र प्रहरी फिर्ता गरिनुपर्ने, केवलकार निर्माण कम्पनीका सबै सामानहरु फिर्ता लानुपर्ने र धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदामाथि अतिक्रमण बन्द गर्नुपर्ने उनीहरूको माग रहेको छ ।

आन्दोलनरत पक्षले माग सम्बोधन नभए अनिश्चितकालीन आमहड्तालसहित देशव्यापी आन्दोलन चर्काउने चेतावनी दिएको छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘यदि माग पूरा भएन भने अनिश्चितकालीन आमहड्ताल र लिम्बूवान क्षेत्रभर प्रदर्शनका कार्यक्रम अघि बढाइनेछ ।’

गत माघ १२ गते ताप्लेजुङको फुङलिङ नगरपालिका–११, बलुडाँडामा भएको झडपपछि आन्दोलन थप उग्र बनेको हो । सोही दिन प्रहरीले चलाएको गोली लागी मुक्कुमलुङ संरक्षणकर्ताहरू यामबहादुर लिम्बू, सगुन लावती र धर्मान पालुङ्वा घाइते भएका थिए । उनीहरुको काठमाडौंको शिक्षण अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । सगुनको छातीमा गोली लागेर वारपार भएको छ, यामबहादुर लिम्बुको तिघ्रामा गोली लागेको छ भने धर्मान पालुङवाको देव्रे कुम भाचिएको हो । उनीहरुलाई विराटनगर नोवेलले उपचार गर्न नसकेपछि हवाई उद्दारबाट काठमाडौं शिक्षण अस्पताल ल्याईएको छ ।
झडपपछि माघ १५ देखि मेची राजमार्ग, तमोर करिडोर, र तेह्रथुम हुँदै ताप्लेजुङ भित्रिने सबै नाका अवरुद्ध छन् । आन्दोलन थप सशक्त बनाउन माघ २० र २१ गते लिम्बूवान क्षेत्रका नौ जिल्लामा आमहड्तालको घोषणा गरेको छ ।

काठमाडौंको माइतीघरमा भएको प्रदर्शनमा आन्दोलनकारीहरूले सांकेतिक रूपमा सडक नाटक प्रदर्शन गर्दै मुक्कुमलुङ क्षेत्रको ‘अतिक्रमण’को विरोध जनाएका थिए। उनीहरूले ‘गोली खान तयार छौँ, तर केबलकार बन्न दिन्नौँ’ भन्ने नारासमेत लगाएका थिए ।

यसैबीच, केबलकार निर्माण कम्पनी र सरकारी पक्षले भने परियोजनालाई अगाडि बढाउने तयारी गरिरहेको छ । तर स्थानीयको असन्तुष्टि र आन्दोलनले निर्माण कार्य अझै अनिश्चित बनेको छ ।

आइतबार दमकबाट पक्राउ पर्नुभएका आठ जना, धरानबाट पक्राउ परेका छ जना र आज दमकबाट एक जना पक्राउ परेकाहरुलाई हालसम्म प्रहरीले नियन्त्रणमा राखेको नेता डकेन्द्र सिंह थेगिमले जानकारी दिनु भयो ।

संघर्ष समितिद्वारा सहजीकरण समिति गठन

मुक्कुमलुङ ताङसेःप चुम्भो र अन्तरदलीय संघर्ष समितिले सरकारको तर्फबाट उपसचिव स्तरको वार्ता समिति गठन गरेपछि उक्त समितिसँग सहजीकरण गर्न समिति गठन गरेको छ ।

सोमबार संयुक्त रुपमा एक विज्ञप्ति जारी गर्दै वार्ताको लागि न्यूनतम वातावरण बनाउन प्राज्ञ अमर तुम्याहाङको संयोजकत्वमा सदस्यहरु अधिवक्ता शंकर लिम्बु, राम मादेन र महिला नेतृ सरस्वता सिंगक (सरु)लाई जिम्मेवारी दिइएको विज्ञप्ति मार्फत जनाएका छन् ।

सरकार पक्ष र आन्दोलनरत पक्षबिच पहिलो चरणको छलफल आज शुरु भएको छ । छलफलको प्रमुख विषय केवलकार निर्माण खारेज, शसस्त्र प्रहरी क्याम्प खारेज, घाइतेहरुको सरकारद्वारा निशुल्क उपचार, पक्राउ भएकाहरुको रिहाई र केवलकार निर्माण कम्पनीको सम्पूर्ण सामानहरु फिर्ता लाने जस्ता रहेको किरात याक्थुङ चुम्लुङ संघीय अध्यक्ष प्रेम ऐक्तेनले बताउनु भयो ।