ललितपुर, १० भदाैं । इलाम जिल्लास्थित सन्दकपुर गाउँपालिकाले नेपालमा आदिवासी अधिकारका क्षेत्रमा ऐतिहासिक प्रगति गर्दै थेवे लिम्बू समुदायको परम्परागत वन शासन प्रणालीलाई कानूनी मान्यता दिएको घोषणा गरेको छ। यससम्बन्धी स्थानीय कानून २०२५ जनवरी २३ मा गाउँसभाको १६औँ अधिवेशनले पारित गरेको थियो भने २०२५ अगस्ट २४ मा आधिकारिक रूपमा प्रकाशित गरिएको हो ।
लाहुर्निपले जनाए अनुसार यस कानूनी कदमले थेवे लिम्बू आदिवासी समुदायको किपट वन, जैविक विविधता, भूमि र पवित्र स्थलमाथिको पुर्ख्यौली स्वामित्व र संरक्षण अधिकारलाई औपचारिक रूपमा मान्यता दिएको छ। पुस्तौँदेखि मुन्धुममा आधारित सांस्कृतिक, आध्यात्मिक र वातावरणीय ज्ञानमार्फत संरक्षण गर्दै आएका यी क्षेत्रहरूलाई अब कानूनी ढाँचा भित्र सुरक्षित गरिएको छ।
कानूनले तुम्याहाङ परिषद् (Tumyahhang Council) — लिम्बू समुदायको परम्परागत स्वशासकीय संस्थालाई कानूनी अधिकार प्रदान गरेको छ। यस परिषद् अब करिब ९८० हेक्टर वन र जैविक विविधताको व्यवस्थापन र संरक्षणको सम्पूर्ण अधिकारसहित आफ्नो भूभागमा हुने कुनै पनि निर्णयका लागि पूर्वजानकारीसहितको स्वतन्त्र र पूर्वसहमति (Free, Prior, and Informed Consent – FPIC) दिने वा अस्वीकार गर्ने कानूनी अधिकार प्राप्त गर्दछ।
यो ऐतिहासिक कानून नेपालको संविधान, अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (ILO) महासन्धि नं. १६९, आदिवासी जनजातिको अधिकारसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्र संघीय घोषणा (UNDRIP) लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड तथा यी मापदण्ड कार्यान्वयन गर्नुपर्ने सर्वोच्च अदालतको आदेशसँग समेत मेल खाने गरी तयार गरिएको हो। यसले औपनिवेशिक शैलीको संरक्षण प्रणालीलाई चुनौती दिँदै आदिवासी स्वायत्तता र सार्वभौमिकतामा बल पुर्याएको छ।
यो कानूनी प्रक्रिया तयार पार्न लाहुर्निप (LAHURNIP)ले कानूनी र प्राविधिक सहयोग प्रदान गरेको थियो । यसले नेपालको संविधान, कानूनी संरचना र आदिवासी कानूनी सिद्धान्तलाई आधार मानेर ऐतिहासिक मस्यौदा तयार गरेको हो।
दमक, ७ भदाैं । ताप्लेजुङस्थित मुक्कुम्लुङ साहित्य प्रतिष्ठान पुनर्गठन भएको छ । शनिबार संस्थाको प्रथम साधारण सभाले मनिष हेल्लोको अध्यक्षतामा १४ सदसीय कार्यसमिति निर्विरोध चयन गरेको हो । कार्यक्रमबाट प्रतिष्ठानको उपाध्यक्षहरूमा सीता पिरती , मणि सेम्बु...
दमक, ६ भदौं । झापा जिल्ला अन्तरर्गत किरात याक्थुङ चुम्लुङ अर्जुनधारा नगर तदर्थ समिति गठन भएको छ । शनिबार राजेश जवेगुको अध्यक्षतामा अर्जुनधारा नगर तदर्थ समिति गठन गरिएको हो । तदर्थ समितिको उपाध्यक्षमा पूर्णबहादुर लिङदेन,...
दमक। इलाम जिल्लाको चुलाचुली गाउँपालिकाले स्थानीय तहबाटै भूमि प्रशासनसम्बन्धी सेवा सुरु गरेको छ । बिहीबार गाउँपालिले एक विशेष समारोहको आयोजना गर्दै इलाम सदरमुकामस्थित भूमि प्रशासन तथा नापी कार्यालयबाट प्रवाह हुँदै आएको सेवा गाउँपालिकाबाट शुरु भएको...
दमक, ३० भदौं । याक्थुङ मुन्चइत चोक सयङले आफ्नो १७औं स्थापना दिवस मनाएको छ । शनिबार किरात याक्थुङ चुम्लुङको ललितपुरस्थित चुम्लुङहिमा सांस्कृतिक कार्यक्रमसहित आयोजना गरिएको हो । सयङको नेवाःताम्सालिङ प्रदेश समितिको आयोजनामा कियाचु संघीय अध्यक्ष...
प्रकाशक:
माङ्गेन्ना पब्लिकेशन एण्ड मिडिया प्रा.लि.
प्रदेश न १ , दमक–१, झापा
सूचना विभाग द.नं. २१४६/०७७-७८
कम्पनी दर्ता नं. २४५४५३/०७७-०७८
प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. २३१४/०७७-०७